Wszystkie newsy

Młode osoby w Polsce w wieku 10–16 lat wysoko oceniają swoje umiejętności cyfrowe, jednak w rzeczywistości mają niewielką wiedzę na temat mechanizmów działania internetu – wynika z polskiej edycji badania EU Kids Online 2026. To obala mit, że dla nastolatków – nieznających świata bez technologii – umiejętności cyfrowe są cechą naturalną. Istotne jest jednak to, że choć są oni świadomi ryzyk czyhających online, nie czują potrzeby uczenia się zasad bezpiecznego korzystania z sieci. Z badania wynika także, że młodzi ludzie powszechnie już korzystają z AI, ale większość z nich przyznaje, że nie wie, w jaki sposób wpłynie ona na ich przyszłość.

300 mln zł dofinansowania z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki (FENG). To kwota, którą otrzyma 10 centrów doskonałości wybranych w ramach programu Międzynarodowe Agendy Badawcze (MAB). Ich działalność oficjalnie zainaugurowała Fundacja na rzecz Nauki Polskiej, która realizuje program MAB. Środki unijne będą wspierać przełomowe badania naukowe w obszarze m.in. biotechnologii, technologii kwantowych, sztucznej inteligencji czy badań kosmosu. Jeden z projektów dotyczy wysokoczułych detektorów, które mogą znaleźć zastosowanie m.in. w medycynie, monitorowaniu klimatu czy systemach wczesnego ostrzegania.

83 proc. dorosłych Polaków wierzy w to, że w dzisiejszych czasach relacja na całe życie wciąż jest możliwa, ale 57 proc. ocenia, że teraz liczy się szybkie ocenianie partnerów, przez co związki stają się powierzchowne – wynika z badania Pollstera dla Gedeon Richter Polska „Anatomia relacji. O związkach twarzą w twarz”. Jednocześnie 65 proc. ankietowanych było zdania, że technologie mogą spłycać więzi ze względu na spędzanie mniej czasu ze sobą na żywo. Eksperci uważają, że obraz relacji międzyludzkich zmienia się wraz z pokoleniami, a technologia w coraz większym stopniu na nie wpływa.

Tylko co piąty Polak regularnie wykonuje badania profilaktyczne w kierunku nowotworów, mimo że niemal dziewięciu na 10 wie, iż wczesne wykrycie choroby zwiększa szanse na wyleczenie – wynika z badania opinii publicznej zrealizowanego na zlecenie enel-med. Aż 27 proc. respondentów deklaruje, że nie bada się w ogóle pod kątem chorób onkologicznych. Odpowiedzią na tę lukę między świadomością a działaniem ma być uruchomione w Warszawie Centrum Zdrowia i Profilaktyki Onkologicznej, które chce sprawnie przeprowadzać pacjentów przez diagnostykę i kolejne kroki profilaktyki.

70 proc. nastolatków korzysta z narzędzi sztucznej inteligencji, a większość rodziców nie jest świadoma, że tak się dzieje – wynika z ubiegłorocznego raportu NASK „Nastolatki”. AI najczęściej służy im do celów edukacyjnych i odrabiania prac domowych. Jest jednak spora grupa badanych, którzy korzystają z niej z nudów, dla zabicia czasu lub też do rozwiązywania problemów w życiu codziennym. Pedagodzy mówią, że nie bez winy są tutaj dorośli, którzy albo spłycają problemy swoich pociech, albo sami uciekają od codzienności do świata online.

Ponad 2,3 tys. uczestników 34. Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy na błoniach PGE Narodowego zostało przeszkolonych z pierwszej pomocy: umiejętności oceny stanu poszkodowanego, resuscytacji czy korzystania z defibrylatorów ratujących życie. Taką możliwość udostępnił w swojej strefie PZU, który po raz drugi był oficjalnym ubezpieczycielem finału i jest głównym partnerem programu „Ratujemy i Uczymy Ratować”. Chętni mogli także skorzystać z symulatorów dachowania czy zderzenia hulajnogi z przeszkodą, wykonać bezpłatne badania profilaktyczne i porozmawiać o ich wynikach z lekarzem.

Zastosowanie lustrzanych odbić materiałów w walce z fałszerstwami, badanie mechanizmów reakcji komórek na stres oksydacyjny i ich zachowanie w trakcie śmierci komórkowej czy projektowanie nowych cząsteczek do stosowania w nowoczesnej antynowotworowej terapii fotodynamicznej – to prace, które znalazły uznanie jurorów 15. edycji konkursu Złoty Medal Chemii organizowanego przez Instytut Chemii Fizycznej PAN i firmę DuPont. Organizatorzy podkreślają, że młodzi naukowcy już teraz wpływają na innowacyjny obraz sektora chemicznego w Polsce i mogą się także przyczynić do rozwoju światowej branży. Dlatego ich badania wymagają wsparcia i promocji.

Transformacja energetyczna w Polsce to zaplanowany na wiele lat proces, który będzie wymagać nie tylko dużych nakładów, ale i innowacji. Jednym z jej kluczowych elementów jest przeciwdziałanie zmianom klimatu. To na ten aspekt nakierowane są działania start-upów z sektora climate tech. Tegoroczna edycja Szkoły Pionierów PFR koncentrowała się na wsparciu właśnie dla innowatorów z tej branży.

Polska – jako państwo przyfrontowe i główny hub logistyczny pomocy wojskowej dla Ukrainy – jest pod stałą presją działań hybrydowych prowadzonych ze strony Rosji i Białorusi. To oznacza m.in. wyraźne natężenie ataków na wojskowe sieci i systemy teleinformatyczne. Płk Piotr Turek z Dowództwa Komponentu Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni wskazuje, że jest ich pięciokrotnie więcej niż przed wybuchem wojny za wschodnią granicą. W cyberatakach coraz częściej wykorzystuje się sztuczną inteligencję, która jednocześnie stanowi także narzędzie wsparcia dla polskich systemów cyberobrony.

W ubiegłym roku w polskich szpitalach wykonano około 17,1 tys. zabiegów w asyście robotów chirurgicznych. To o 70 proc. więcej niż w 2023 roku – wynika z raportu „Chirurgia robotowa 2025 w Polsce” Modern Healthcare Institute (MHI). Za zdecydowaną większość z nich zapłacił Narodowy Fundusz Zdrowia. Eksperci podkreślają, że zapotrzebowanie na ten rodzaj operacji – który jest mniej inwazyjny dla pacjenta – jest tak duże, że trzeba postawić na zakup kolejnych robotów, ale też na szkolenia chirurgów w tej dziedzinie.

Komisja Europejska przygotowuje nową perspektywę programu Erasmus+ na lata 2028–2034. Jego budżet ma wzrosnąć o około 50 proc. do blisko 41 mld euro. Program ma być łatwiej dostępny, między innymi poprzez uproszczenie procedur, i lepiej odpowiadać na potrzeby społeczne. Ma się ponadto stać jednym z filarów unijnej strategii rozwoju umiejętności i wspierania młodych ludzi w całej Europie. Pojawiają się też sygnały, że do Erasmus+ wróci za około 1,5 roku Wielka Brytania, która utraciła status uczestnika po brexicie.

Rząd zapowiada, że w programie energetyki jądrowej udział polskich firm ma być jak największy. To jednak w dużej mierze zależy od możliwości kadrowych i kompetencyjnych krajowego przemysłu, których na razie nie jest wystarczająco. W ocenie dyrektora z Ministerstwa Energii to problem całej Europy, która dobrze radzi sobie z eksploatacją reaktorów jądrowych, ale nie z ich stawianiem. Rząd zapowiada utworzenie Centrum Kompetencji Jądrowych. Dziś kuźnią kadr są m.in. jądrowe instytuty badawcze.

W erze mediów społecznościowych i nieustannego przepływu informacji coraz trudniej odróżnić wiedzę od opinii, a autorytet od popularności. W rezultacie znaczenie autorytetów spada, co widać m.in. w nauce. Przez to społeczeństwa tracą wspólne punkty odniesienia – osoby i instytucje, które przez lata pełniły funkcję drogowskazów i inspirację do rozwoju. Inicjatorzy konkursu „Mistrz i Uczeń” chcą przypomnieć, jak ważna dla przyszłości nauki, ale również sztuki, jest ta międzypokoleniowa relacja.

79 proc. pracowników deklaruje, że korzysta z narzędzi AI, ale tylko 25 proc. z nich używa ich do celów zawodowych – wynika z badania Minds & Roses dla Uczelni Łazarskiego. Może to świadczyć o tym, że nie do końca wiedzą, jak mogą je wykorzystać w pracy i czy mogą to zrobić. Część z nich może się obawiać, że tym samym pokaże, że technologia może ich zastąpić. Ta obawa dotyczy także młodych ludzi zaczynających karierę. Szybki rozwój sztucznej inteligencji to jeden z głównych czynników zmieniających rynek pracy i potrzebne na nim kompetencje.

Ponad 80 proc. uczniów z klas I–III szkół podstawowych ogląda YouTube’a, a połowa korzysta z mediów społecznościowych. Co czwarte publikuje w nich własne treści. Zgodnie z przepisami nie powinni mieć takiej możliwości, ponieważ użytkownik social mediów musi mieć co najmniej 13 lat. To pokazuje, że weryfikacja wieku na platformach nie jest skuteczna. Co więcej, eksperci alarmują, że granica wiekowa powinna zostać podniesiona o co najmniej dwa lata.